سنت گران‌فروشی

توسط: وحید

دایی بزرگ‌م که خانه‌مان می‌آید محال است که از شرایط اقتصادی و سیاسی مملکت حرف نزند. می‌نشیند VOA می‌بیند، BBC فارسی می‌بیند و بعدش زیرنویس‌های شبکه خبر را می‌خواند. علاقه دارد اخبار را دنبال کند. حسابی که از اخبار روز با خبر شد می‌آید خانه‌ی ما و همین‌ها را به من می‌گوید. به نظرش من آدم به روز تر از خودش و به مسائل روز آگاه‌تر هستم. صحت و سقم خبرهایی که شنیده است را از من می‌پرسد. یا معنی اصطلاحات سیاسی و اقتصادی را. از پروتکل الحاقی گرفته تا ریاضت اقتصادی اروپا و تورم نقطه به نقطه. اکثر اوقات جدیدترین قیمت محصولات را از دایی‌ام می‌شنویم. سیب زمینی امروز چند شده یا یخچال ۱۲ فوت امرسان دیروز فلان قیمت بود امروز فلان شده و قص علی هذا.

دیروز هم یکی از همین روزها بود. دایی در مورد قیمت پشمک و باقالی و هندوانه و انار شب یلدا حرف می‌زد و از قیمت‌هایی که به خاطر یک شب، یک شبه دو سه برابر شده بودند. هندوانه کیلویی ۸۰۰-۹۰۰ تومانی شده بود ۲۵۰۰ تومان. این‌ها را می‌گفت و با پدر بد و بیراه می‌گفتند به دولت و مسئولین و باعث و بانی گرانی‌ها. همیشه این وقت‌ها ساکت می‌نشینم و حرف نمی‌زنم. با خودم می‌گویم بگذار حرف‌هایشان را بزنند و حداقل کمی خالی شوند. اما این بار وارد بحث‌شان شدم.

به نظرم این گرانی‌های هندوانه و پشمک و باقالی و … که همه‌اش مربوط به دولت نیست. دولت که نیامده یک شبه قیمت این‌ها را افزایش بدهد که فروشنده‌ها بیشتر سود کنند. وظیفه‌ی دولت کنترل قیمت است و جلوگیری از گران فروشی و کم فروشی خودسرانه فروشنده‌ها. هرچند در این مورد دولت و سیب زمینی هیچ توفیری با هم ندارند و آن‌ها هم فروشنده‌ها را به حال خودشان رها کرده‌اند اما در این مناسبت‌های خاص که قیمت برخی اقلام یک باره سر به فلک می‌کشد مگر سازمان تعزیرات حکومتی چه‌قدر می‌تواند بازرس بفرستد برای نظارت این‌ها؟ مغازه چندتایشان رو پلمپ کند؟ چندتایشان رو جریمه کند به خاطر گران‌فروشی؟مگر یکی دو تا هستند؟ هر مغازه‌ای که سر می‌زنی در هر جای شهر می‌بینی قیمت میوه و تنقلات را خودسرانه افزایش داده‌اند. این بار مقصر گرانی‌ها خود مردم هستند. همین مردمی که خیلی‌هایشان فروشنده هستند و خیلی از این خیلی‌ها حاضرند برای یک هفته قیمت اقلام‌شان را دو سه برابر کنند و نان حرام به خورد خانواده‌شان بدهند. همین خیلی از خیلی فروشنده‌ها این چند روز حلال و حرام سرشان نمی‌شود و همین تمرینی می‌شود برای عادت به حرام‌خوری.

این گران شدن مناسبتی اقلام دیگر در مملکت ما تبدیل به سنت شده است. همه می‌دانند نزدیک شب عید و ماه رمضان و شب یلدا و غیره و ذلک که می‌شود طبیعی است که قیمت اقلام چند برابر شود. بیچاره مردم ساده‌ای که نه فروشنده هستند و نه دستی در گرانی این اقلام دارند. بیچاره پدری که به خاطر شادی دل بچه‌هایش مجبور است با این گرانی‌ها هرطور که شده برای شب یلدایشان میوه و تنقلات بخرد تا یک شب در کنار هم خوش بگذرانند.

البته در مملکتی که دولتش حرام‌خوری می‌کند، از بانک‌هایش گرفته تا خودروساز‌هایش، دیگر نمی‌توان انتظاری از مردم عادی داشت که این رفتار را ببینند و تقلید نکنند!